Tondelier 4
Dit woningbouwproject maakt deel uit van de nieuwe stadswijk “Tondelier”, gelegen tussen de “R40 Gasmeterlaan” in het noorden en het Rabotpark in het zuiden. Waar vroeger een industrieel terrein lag, ontstaat nu een groene, levendige woonomgeving, gecombineerd met ruimte voor recreatie, handel en werk.
Het masterplan, ontworpen door Rapp+Rapp, voorziet een autovrije wijk met vier bouwblokken rondom een centraal, stervormig park. Elk blok bestaat uit een gevarieerde mix van woningen—appartementen, townhouses en grondgebonden woningen—gegroepeerd rond collectieve binnentuinen die ontmoeting, spel en biodiversiteit stimuleren.
Duurzaamheid vormt vanaf het begin een integraal onderdeel van het ontwerpproces. Een duurzaamheidsstudie, opgesteld door evr-architecten, gaf richting aan het project op het vlak van mobiliteit, milieu, waterbeheer, circulair materiaalgebruik, energie, toegankelijkheid, gezondheid en leefkwaliteit. Deze thema’s zijn niet enkel randvoorwaarden, maar vormen de ruggengraat van het ontwerp.
De architectuur is tot stand gekomen via een intensieve samenwerking tussen verschillende bureaus, waaronder Rapp+ Rapp, evr-architecten, Eddy Van Zieleghem, De Smet Vermeulen architecten, ONO, Office, Blaf Architecten, Verdickt&Verdickt, die elk instaan voor een deel van de wijk. Om samenhang te garanderen is een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Dat stemt onder andere kroonlijst hoogtes, materiaalgebruik, kleurstellingen, overgangszones tussen gebouwen en tuinbergingen op elkaar af. Binnen deze kaders behoudt elke architect zijn eigen signatuur. Zo gebruikt evr-architecten terugkerende ontwerpelementen zoals 90° gedraaide gevelstenen voor een robuuste uitstraling met minder materiaalgebruik, betonnen neststenen voor vogels, witte schuine balustrades als frisse toets en verdiept gelegen inkomzones voor meer gelaagdheid in het straatbeeld.
De groene ruimte is ontworpen op meerdere schaalniveaus door landschapsarchitect Denis Dujardin: van het centrale park tot de semi-private binnenhoven en de groene randen van de gebouwen. Klassieke gazons maken plaats voor bloemrijke, biodiverse kruidenmengsels die insecten aantrekken, wat op zijn beurt vogels lokt. Sommige braamstruiken blijven bewust behouden als schuilplek voor kleine zoogdieren. Een rijke variatie aan struiken zorgt in de toekomst voor nestgelegenheid en beschutting. In het hart van het park loopt een centrale slenk met een hoge ecologische waarde. Deze waterrijke zone is niet alleen functioneel voor regenwaterbeheer, maar ook aantrekkelijk voor vogels, insecten en amfibieën.
De woningmix is gevarieerd op vlak van schaal én betaalbaarheid. Er is een verdeling voorzien van één derde sociale woningen, één derde betaalbare woningen en één derde vrije markt. Deze worden bewust verspreid over de hele wijk, waardoor een inclusieve en gemengde gemeenschap ontstaat. Daarnaast worden woningen voorzien die aangepast zijn aan levenslang wonen—toegankelijk en flexibel voor bewoners in elke levensfase. De wijk bevat ook collectieve voorzieningen zoals een sporthal, horecazaken en het grote park, die fungeren als ontmoetingsplekken en de sociale samenhang versterken.
Vanaf de start werd gewerkt met een langetermijnvisie op duurzaamheid, waarbij ecologie én economie hand in hand gaan. Een warmtenet en waterbuffering op wijkniveau zorgen voor efficiënt energie- en waterbeheer. Ondergrondse parkeergarages maken de openbare ruimte autovrij en aangenaam. Deelauto’s en bakfietsen worden ter beschikking gesteld. De daken zijn uitgerust met groendaken of zonnepanelen—waarmee energieproductie en klimaatrobuustheid letterlijk een plek op het dak krijgen.
Zo ontstaat een toekomstgerichte, veerkrachtige wijk waar duurzaamheid, architecturale kwaliteit en sociale diversiteit samenkomen in een sterk stedelijk geheel.